Willem Lieman wint 'De hut van oom Tom'

De hut van oom Tom
De prijs die de jonge Lieman wint is het boek ‘De hut van oom Tom’, een beroemd jeugdboek en een felle aanklacht tegen de slavernij in de Verenigde Staten van Amerika. Dit roept een interessante vraag op: hoe verhield het onderwijs op de Koningsschool, gefinancierd door een koningshuis dat veel te danken had aan het koloniale stelsel, zich tot kolonialisme en slavernij?

Onderzoek
De Onderzoeksgroep Koloniaal Verleden Apeldoorn is in het CODA-archief en in het archief van de Koningsschool gedoken. De oude lesmethoden van de Koningsschool zijn niet bewaard, maar in bijvoorbeeld 1920 noemt de gemeente Apeldoorn als toegelaten lesmateriaal het kinderboek ‘Blond en Bruin’. Dat gaat er, helemaal in lijn met het nationale gevoel, vanuit dat Nederlands-Indië vooral ‘van ons’ moet blijven. Het boekje laat ook zien dat militairen in het Indische leger goed betaald worden, maar of jongens van de Koningsschool daardoor dienst hebben genomen, is de vraag…

De Koningsschool is nooit een elitair onderwijsinstituut geweest. De leerlingen zijn in de eerste plaats zonen van de werknemers van het Paleis en de Kroondomeinen en daarnaast ook andere Apeldoornse arbeiders- en boerenkinderen die na de lagere school door willen leren. Van slechts enkele leerlingen heeft de onderzoeksgroep uitgevonden dat hun familie duidelijke banden had met de koloniën.

Decoratieschilder
‍Willem Lieman kiest – misschien ook wel dankzij het boek dat hij won – niet voor een koloniale loopbaan. Hij gaat na de Koningsschool naar de Academie voor Beeldende Kunsten en heeft een succesvolle carrière als decoratieschilder in Apeldoorn.

Dit verhaal is geschreven door Jacqueline Bonnes, lid Onderzoeksgroep Koloniaal Verleden Apeldoorn, in opdracht van CODA

‍